ทำหมันชาย (Vasectomy)

บริการที่คลินิก · นัดปรึกษาแพทย์ก่อน แล้วเลือกวันผ่าตัดที่สะดวก

ทำหมันชายโดยหมอเขม เป็นการผ่าตัดเล็กเพื่อคุมกำเนิดแบบถาวร เหมาะเมื่อมั่นใจว่าไม่ต้องการมีบุตรในอนาคต พักกิจกรรมหนักประมาณ 3–7 วัน ตรวจน้ำเชื้อประมาณ 2 เดือนหลังทำ และคุมกำเนิดต่อจนแพทย์บอกว่าผลผ่าน

ทำหมันชายคืออะไร

แผนภาพระบบสืบพันธุ์ชาย แสดงกระเพาะปัสสาวะ ต่อมลูกหมาก อัณฑะ ท่อนำอสุจิสองข้าง และจุดที่ทำหมันเหนืออัณฑะ
เปรียบเทียบก่อนและหลังทำหมัน ก่อนทำอสุจิเดินผ่านท่อ หลังทำท่อถูกปิดอสุจิผ่านไม่ได้ แต่น้ำเชื้อยังออกตามปกติ
เข้าใจก่อนทำหมัน
  • ปิดท่อนำอสุจิไม่ใช่การตัดอัณฑะ
  • ยังมีฮอร์โมนเพศอัณฑะยังสร้างฮอร์โมน
  • คุมกำเนิดต่อรอแพทย์ยืนยันผลตรวจน้ำเชื้อ

การทำหมันตัดและปิดท่อนำอสุจิทั้งสองข้าง ไม่ใช่การตัดอัณฑะ อสุจิที่ยังสร้างอยู่จะสลายและดูดซึมตามธรรมชาติ โดยทั่วไปไม่ทำให้ฮอร์โมนเพศลดลงหรือกระทบการแข็งตัวและการถึงจุดสุดยอด ยังหลั่งน้ำอสุจิได้

การทำหมันไม่ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ จึงยังต้องใช้ถุงยางตามความเสี่ยง

  • เป็นการคุมกำเนิดแบบถาวร
  • ยังตั้งครรภ์ได้ในช่วงแรกหลังทำ
  • ต้องตรวจน้ำเชื้อก่อนหยุดคุมกำเนิด
  • หากยังไม่แน่ใจเรื่องมีบุตร ควรเลื่อนการตัดสินใจ

เหมาะกับใคร และควรคิดให้ดีก่อน

ให้เวลาตัดสินใจ
  • ปรึกษาทางเลือกถามได้ก่อนตัดสินใจ
  • สมัครใจไม่ทำเพราะแรงกดดัน
  • วางแผนเรื่องอสุจิปรึกษาแช่แข็งหากกังวล

เหมาะกับผู้ที่มั่นใจว่าไม่ต้องการมีบุตรในอนาคต เข้าใจความถาวรและตัดสินใจโดยสมัครใจ ควรพูดคุยเรื่องแผนครอบครัวกับคู่ โดยผู้รับบริการเป็นผู้ให้ความยินยอมด้วยตนเอง

การแก้หมันซับซ้อนและไม่รับประกันว่าจะมีบุตรได้ หากยังลังเลให้ใช้วิธีคุมกำเนิดที่กลับคืนได้ก่อน หรือปรึกษาเรื่องแช่แข็งอสุจิก่อนทำ

  • คิดเผื่อแผนครอบครัวที่อาจเปลี่ยนในอนาคต
  • ไม่ตัดสินใจเพราะแรงกดดันหรือวิกฤตชั่วคราว
  • ให้เวลาตัวเองหากยังไม่มั่นใจ
  • หมอเขมประเมินความพร้อมเป็นรายบุคคล รวมถึงผู้ที่ยังไม่มีบุตร

ก่อนทำต้องประเมินอะไร และใช้เวลานานไหม

ขั้นตอนทำหมันชาย 4 ขั้น ฉีดยาชา เปิดแผลเล็ก ตัดและปิดปลายท่อ ปิดแผลกลับบ้านได้
ก่อนและระหว่างทำ
  • ทบทวนประวัติยา การแพ้ยา และการผ่าตัดเดิม
  • ตรวจร่างกายประเมินถุงอัณฑะและท่อนำอสุจิ
  • ใช้ยาชาแจ้งแพทย์หากยังปวด
  • ประมาณ 30 นาทีเผื่อเวลาประเมินและพักด้วย

หมอเขมซักประวัติ ตรวจถุงอัณฑะและคลำท่อนำอสุจิก่อนวางแผนผ่าตัด ใช้ยาชาเฉพาะที่ เปิดแผลเล็กเพื่อเข้าถึงและปิดท่อทั้งสองข้าง ใช้เวลาประมาณ 30 นาที และมีเวลาประเมินกับพักสังเกตอาการเพิ่มเติม

อาจเจ็บตอนฉีดยาชาหรือรู้สึกตึงระหว่างทำ หากยังปวดให้แจ้งแพทย์ เทคนิคไม่ใช้มีดกรีดยังมีแผลและความเสี่ยงจากการผ่าตัด

  • แจ้งยา การแพ้ยา และโรคประจำตัว
  • แจ้งประวัติผ่าตัดขาหนีบหรือถุงอัณฑะ
  • แจ้งอาการปวด ก้อน หรือการติดเชื้อที่มีอยู่
  • หากคลำท่อได้ยากหรือมีพังผืด อาจต้องปรับแผน

ความเสี่ยงที่ควรรู้

เฝ้าระวังหลังผ่าตัด
  • เลือดออกหรือเลือดคั่งก้อนบวมโตเร็วต้องรีบตรวจ
  • ติดเชื้อมีไข้ แผลแดง หรือมีหนอง
  • ปวดต่อเนื่องพบแพทย์หากรบกวนชีวิตประจำวัน

แม้เป็นการผ่าตัดเล็ก แต่ยังเสี่ยงเลือดออก ติดเชื้อ ปวดบวม หรือปวดถุงอัณฑะเรื้อรัง บางรายต้องรักษาเพิ่มเติม ท่อนำอสุจิอาจเชื่อมต่อกันใหม่และต้องทำหมันซ้ำได้

  • เลือดออก เลือดคั่ง บวม หรือช้ำ
  • แผลติดเชื้อหรืออักเสบ
  • ก้อนจากอสุจิรั่ว อาจเจ็บหรือคลำได้
  • ปวดถุงอัณฑะเรื้อรังหรือเจ็บขณะหลั่ง
  • ทำหมันไม่สำเร็จหรือท่อเชื่อมใหม่ ยังมีโอกาสตั้งครรภ์
  • แพ้ยาชาหรือยาที่ใช้

หลังทำ: พักกี่วัน และเริ่มกิจกรรมเมื่อไร

ไทม์ไลน์หลังทำหมัน กลับบ้านวันทำ อาบน้ำวันถัดไป งดยกของหนัก 3–7 วัน มีเพศสัมพันธ์ได้ราว 1 สัปดาห์ ตรวจน้ำเชื้อราว 2 เดือน
ชายพักผ่อนอยู่บ้านบนโซฟา อ่านแท็บเล็ต มีแก้วน้ำและผ้าเย็นข้างตัว
วันแรก ๆ พักอยู่บ้าน ประคบเย็น และใส่กางเกงในกระชับ
พักฟื้นตามอาการ
  • พักช่วงแรกประคบเย็นและพยุงถุงอัณฑะ
  • พักกิจกรรมหนักประมาณ 3–7 วัน แล้วเริ่มตามอาการ
  • ดูแลแผลอาบน้ำวันรุ่งขึ้น ซับแผลให้แห้ง
  • งดการหลั่งประมาณ 1 สัปดาห์รอให้แผลดีขึ้นก่อนเริ่มใหม่

พักช่วงแรก ประคบเย็นผ่านผ้าและสวมกางเกงในพยุงถุงอัณฑะ งานเบาเริ่มได้เมื่อไม่เจ็บและเคลื่อนไหวสะดวก หากยังปวดหรือบวมให้พักต่อและติดต่อแพทย์

  • อาบน้ำวันรุ่งขึ้น ซับแผลให้แห้ง ไม่ขัดหรือแกะแผล
  • งดแช่น้ำจนแผลปิดดี
  • งดยกของหนักและออกกำลังกายหนักประมาณ 3–7 วัน
  • งดเพศสัมพันธ์และการหลั่งประมาณ 1 สัปดาห์ และรอให้แผลดีขึ้น
  • ใช้ยาและดูแลผ้าปิดแผลตามคำสั่ง
  • ยังต้องคุมกำเนิดเมื่อกลับมามีเพศสัมพันธ์

ตรวจน้ำเชื้อประมาณ 2 เดือนก่อนหยุดคุมกำเนิด

สามเรื่องที่ห้ามข้าม
  • คุมกำเนิดต่อจนแพทย์บอกว่าผลผ่าน
  • ตรวจน้ำเชื้อประมาณ 2 เดือนหลังทำ
  • รับคำแปลผลบางรายต้องตรวจซ้ำ

ตรวจน้ำเชื้อประมาณ 2 เดือนหลังทำ คุมกำเนิดต่อจนแพทย์บอกว่าผลผ่าน เพราะยังมีอสุจิค้างอยู่ในช่วงแรก การครบกำหนดเวลาไม่ได้ยืนยันว่าหยุดคุมกำเนิดได้

หากผลยังไม่ผ่าน ให้คุมกำเนิดต่อและตรวจซ้ำตามนัด แม้ผลผ่านแล้ว ความเสี่ยงตั้งครรภ์ยังไม่เป็นศูนย์ หากคู่ตั้งครรภ์ควรกลับมาพบแพทย์

  • นัดตรวจน้ำเชื้อไว้หลังทำ
  • ทำตามคำแนะนำการเตรียมตรวจ
  • ให้แพทย์แปลผลก่อนหยุดคุมกำเนิด
  • ตรวจซ้ำหากแพทย์นัด แม้ไม่มีอาการผิดปกติ
เหมาะกับใคร
  • มั่นใจว่าไม่ต้องการมีบุตรในอนาคต
  • เข้าใจว่าเป็นการคุมกำเนิดแบบถาวร
  • ตัดสินใจโดยสมัครใจ ไม่ถูกกดดัน
  • พร้อมคุมกำเนิดต่อและตรวจน้ำเชื้อตามนัด

ข้อห้ามและผู้ที่ควรระวัง

  • ยังไม่แน่ใจเรื่องมีบุตร หรือยังให้ความยินยอมโดยเข้าใจข้อมูลไม่ได้ ควรเลื่อน
  • มีการติดเชื้อบริเวณถุงอัณฑะหรือทางเดินสืบพันธุ์ ต้องรักษาก่อน
  • เลือดออกง่ายหรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ต้องวางแผนกับแพทย์ ไม่หยุดยาเอง
  • โรคประจำตัวยังควบคุมไม่ได้หรือเคยแพ้ยาชา ต้องประเมินก่อน
  • ปวดถุงอัณฑะเรื้อรัง มีก้อน หรือเคยผ่าตัดบริเวณนี้ ต้องตรวจและวางแผนเพิ่มเติม

ความเสี่ยงและผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้น

  • เลือดออก เลือดคั่ง ปวดบวม หรือช้ำ
  • แผลติดเชื้อหรืออักเสบ
  • ก้อนจากอสุจิรั่วหรือเจ็บขณะหลั่ง
  • ปวดถุงอัณฑะเรื้อรัง อาจต้องรักษาเพิ่มเติม
  • ท่อเชื่อมใหม่หรือทำหมันไม่สำเร็จ อาจต้องทำซ้ำ
  • แพ้ยาชาหรือยาที่ใช้
การเตรียมตัว
  • ทบทวนแผนมีบุตรและทางเลือกก่อนตัดสินใจ
  • แจ้งโรคประจำตัว ยา อาหารเสริม การแพ้ยา และการผ่าตัดเดิม
  • ไม่หยุดยาต้านเกล็ดเลือดหรือยาต้านการแข็งตัวของเลือดเอง ให้แพทย์วางแผนร่วมกัน
  • อาบน้ำตามปกติ ไม่โกนขนบริเวณผ่าตัดเอง เว้นแต่แพทย์แนะนำ
  • ทำตามคำแนะนำเรื่องอาหารและน้ำตามแผนยาชาหรือยาระงับความรู้สึก
  • เตรียมกางเกงในพยุงถุงอัณฑะและเวลาพัก หากได้รับยาทำให้ง่วงให้มีผู้พากลับ
การดูแลหลังรักษา
  • พักช่วงแรก ประคบเย็นผ่านผ้า ไม่วางน้ำแข็งบนผิวโดยตรง และสวมกางเกงในพยุงถุงอัณฑะ
  • อาบน้ำวันรุ่งขึ้น ซับแผลให้แห้ง ไม่ขัดแผล และงดแช่น้ำจนแผลปิดดี
  • งดออกกำลังกายหนักและยกของหนักประมาณ 3–7 วัน แล้วเริ่มตามอาการ
  • งดเพศสัมพันธ์และการหลั่งประมาณ 1 สัปดาห์ และจนกว่าแผลจะดีขึ้น
  • ใช้ยาและดูแลแผลตามคำสั่ง มาตรวจแผลตามนัด
  • ตรวจน้ำเชื้อประมาณ 2 เดือนหลังทำ คุมกำเนิดต่อจนแพทย์บอกว่าผลผ่าน

อาการที่ควรไปโรงพยาบาลทันที

  • ถุงอัณฑะบวมโตเร็ว เลือดออกมากหรือไม่หยุด หน้ามืดจะเป็นลม ให้ไปโรงพยาบาลทันที
  • ปวดอัณฑะรุนแรงเฉียบพลัน โดยเฉพาะข้างเดียว หรือร่วมกับคลื่นไส้อาเจียน ให้ตรวจฉุกเฉิน
  • มีไข้ หนาวสั่น แผลแดงลาม ร้อน มีหนอง หรือปวดบวมเพิ่มขึ้น ให้พบแพทย์โดยเร็ว
  • หายใจลำบาก หน้าหรือริมฝีปากบวมหลังใช้ยา ให้ไปโรงพยาบาลทันที
  • ปวดไม่ดีขึ้น รบกวนชีวิตประจำวัน หรือคลำได้ก้อนใหม่ ให้ติดต่อแพทย์เพื่อตรวจ

ปรึกษาออนไลน์ได้แค่ไหน

ปรึกษาออนไลน์กับหมอเขมเรื่องความพร้อม ทางเลือก การเตรียมตัวและผลตรวจน้ำเชื้อได้ แต่ต้องตรวจร่างกายก่อนผ่าตัด หากปวดรุนแรง บวมเร็ว หรือมีอาการฉุกเฉิน ให้ไปโรงพยาบาล ไม่รอปรึกษาออนไลน์

ขั้นตอนปรึกษาออนไลน์และค่าใช้จ่าย

คำถามที่พบบ่อย

ทำหมันแล้วหยุดคุมกำเนิดได้ทันทีไหม

ไม่ได้ ต้องตรวจน้ำเชื้อประมาณ 2 เดือนหลังทำ และคุมกำเนิดต่อจนแพทย์บอกว่าผลผ่าน หากผลยังไม่ผ่านต้องตรวจซ้ำ

ทำหมันทำให้ฮอร์โมนลดหรือเสื่อมสมรรถภาพไหม

โดยทั่วไปไม่ทำให้ฮอร์โมนเพศลดหรือกระทบการแข็งตัวและการถึงจุดสุดยอด ยังหลั่งน้ำอสุจิได้ หากมีอาการปวดหรือปัญหาทางเพศหลังทำควรพบแพทย์

ถ้าเปลี่ยนใจ แก้หมันได้ไหม

อาจแก้หมันได้ แต่ซับซ้อนและไม่รับประกันการมีบุตร จึงควรมองเป็นวิธีถาวร หากยังลังเลควรเลื่อนและใช้วิธีคุมกำเนิดที่กลับคืนได้ก่อน

ต้องหยุดงานและงดเพศสัมพันธ์นานแค่ไหน

งานเบาเริ่มได้เมื่อไม่เจ็บ งดกิจกรรมหนักประมาณ 3–7 วัน งดเพศสัมพันธ์และการหลั่งประมาณ 1 สัปดาห์ และรอให้แผลดีขึ้น เมื่อเริ่มใหม่ยังต้องคุมกำเนิดต่อ

ทำหมันที่คลินิกหรือโรงพยาบาล

หมอเขมทำที่คลินิกด้วยยาชาเฉพาะที่ หากต้องการทำที่โรงพยาบาลแจ้งแพทย์ได้ มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม

นัดตรวจกับแพทย์ที่คลินิก

ทัก LINE หรือโทรนัดได้เลย เจ้าหน้าที่จะยืนยันวันเวลาให้ แพทย์ประเมินก่อนเริ่มรักษาทุกครั้ง

นัดตรวจที่คลินิก · ค่าปรึกษา 800 บาท

ผ่าตัดหรือทำหัตถการที่คลินิกภายใน 1 ปี หักค่าปรึกษานี้ได้ · แพทย์แจ้งค่ารักษาก่อนเริ่มทุกครั้ง

ข้อมูลในหน้านี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล

แหล่งอ้างอิง